Bu yazıda
Depo ve üretim zeminlerinde “düz” kavramı göreli bir kavramdır. Bir ofis koridoru için yeterli olan düzlük, 10 metre yüksekliğe palet kaldıran bir forklift için yetersiz olabilir. DIN 18202, yapılardaki ölçü toleranslarını tanımlayan bir Alman standardıdır ve zemin düzlüğü için Türkiye’de de şartnamelerde sık başvurulan bir referanstır.
Tablo 3: döşeme yüzeyleri için düzlük değerleri
Standardın Tablo 3’ü, iki ölçü noktası arasındaki mesafeye göre izin verilen sapmayı (sehim) verir. Endüstriyel zeminlerde en sık kullanılan satırlar şunlardır:
| Ölçü noktaları arası | Satır 3 · genel | Satır 4 · artırılmış |
|---|---|---|
| 0,1 m | 2 mm | 1 mm |
| 1 m | 4 mm | 3 mm |
| 4 m | 10 mm | 9 mm |
| 10 m | 12 mm | 12 mm |
| 15 m | 15 mm | 15 mm |
Örneğin satır 4’e göre, 1 metre aralıklı iki nokta üzerine konan bir mastarın altında 3 mm’den büyük boşluk olmamalıdır.
Nasıl ölçülür?
Ölçüm, belirli aralıklarla konan bir mastar ve ölçü kamasıyla ya da lazer nivo ve dijital cihazlarla yapılır. Ölçü noktaları zeminin geneline dağıtılır, sonuçlar tablo değerleriyle karşılaştırılır ve raporlanır. Teslimde bu raporun alınması, ileride raf montajında yaşanabilecek sorunlara karşı tesisin elindeki en önemli belgedir.
Depo zemininde hangisi gerekir?
- Satır 3: genel üretim alanları, blok istif, düşük raflar.
- Satır 4: standart raflı depolar, yüksek raf sistemleri, hassas makine yerleşimi.
- Dar koridor (VNA) sistemleri: DIN 18202 genellikle yeterli değildir; forklift tekerlek izlerinde sürekli profil ölçen tanımlı hareket yöntemleri (EN 15620, TR34 gibi) uygulanır.
Düzlük döküm günü kazanılır
Düzlük sonradan eklenemez; taşlama ile sınırlı düzeltme yapılabilir ama hem pahalıdır hem de yüzeyin aşınma tabakasını inceltir. Bu yüzden hedef sınıf dökümden önce belirlenmeli; yöntem (lazer screed veya mastarlı döküm), şerit genişliği ve perdah planı buna göre kurulmalıdır. Lazer screed geniş alanlarda bu hedefe ulaşmayı kolaylaştırır.
Şartnameye ne yazılmalı?
- Hedef düzlük sınıfı (örneğin DIN 18202 Tablo 3 Satır 4)
- Ölçüm yöntemi, ölçüm aralığı ve zamanı
- Raf hattı veya VNA güzergahı için ek gereksinimler
- Teslimde verilecek ölçüm raporu
Depo zemininizin düzlük ihtiyacını raf ve forklift bilgisinden yola çıkarak depo zemin gereksinim aracımızla ön değerlendirebilirsiniz.
Düzlük ile yataylık aynı şey mi?
Hayır. Düzlük, yüzeyin kısa mesafelerdeki dalgalanmasını; yataylık (kot toleransı) ise zeminin genelinin hedef kottan ne kadar saptığını anlatır. Bir zemin çok düzgün olup hafif eğimli olabilir ya da genel kotu doğru olup kısa mesafede dalgalı olabilir. Raf sistemleri için iki değer de önemlidir: raf ayakları arasındaki kot farkı rafın düşeyliğini, kısa mesafedeki dalgalanma ise forkliftin direğinin sallanmasını etkiler.
Mevcut zeminde düzlük sorunu nasıl çözülür?
Sınırlı sapmalarda yüzey taşlama ile yüksek noktalar alınabilir; ancak bu yöntem aşınma tabakasını inceltir ve sertleştiricili yüzeyde dikkat ister. Sapma büyükse ya da raf hattı boyunca sürekliyse, ilgili şeritlerin kesilip yeniden dökülmesi daha kalıcı bir çözümdür. Kararı ölçüm haritasına bakarak vermek gerekir.
Sık sorulan sorular
Satır 4 düzlüğü her sahada sağlanabilir mi?
Doğru yöntem, ekip ve beton tedarikiyle çoğu sahada sağlanabilir; hedefin baştan tanımlanması ve döküm planının buna göre yapılması gerekir.
Mevcut zeminin düzlüğü ölçülebilir mi?
Evet. Mevcut zemin ölçülerek hangi bölgelerin hedefin dışında kaldığı belirlenir; taşlama veya kısmi yenileme seçenekleri buna göre değerlendirilir.
Raf planınıza göre zemin tasarlayalım
Raf ayağı yükü, forklift tipi ve düzlük sınıfı birlikte değerlendirilir; derz hatları raf yerleşimiyle uyumlu çizilir.
