Derz Kesimi Ne Zaman Yapılır? Geç Kalınca Ne Olur

Saha betonunda en kısa ama en kritik zaman penceresi derz kesimidir. Çok erken kesilirse derz kenarlarındaki agrega kopar ve kenar bozulur; çok geç kesilirse beton, büzülme çatlağını derzden önce kendisi açar. Doğru zaman, betonun kesime dayanacak kadar sertleştiği ama henüz çatlamadığı andır.

Pencere ne zaman açılır?

Kesin bir saat vermek mümkün değil, çünkü pencere sıcaklık, rüzgar, çimento tipi, beton sınıfı ve katkılara göre değişir. Genel olarak:

• Sıcak ve rüzgarlı havada pencere döküm sonrası ilk saatlerde açılır ve hızla kapanır.
• Serin havada pencere daha geç açılır ve daha uzun sürer.
• Yüksek dayanımlı, çimentosu fazla betonlarda büzülme daha hızlıdır.

Bu yüzden derz kesimi “ertesi sabah” diye planlanacak bir iş değildir. Kesim ekibi ve makinesi döküm gününde sahada olmalı, beton sürekli kontrol edilmelidir.

Doğru zamanın sahadaki işaretleri

Uygulamada kesim zamanı deneme kesimiyle belirlenir. Kısa bir deneme kesiminde:

• Kenarlardan agrega kopuyor ve kesim hattı dağılıyorsa: erken.
• Kesim temiz, kenarlar düzgün ve agrega yerinde kalıyorsa: doğru zaman.
• Kesim çok zorlanıyor ya da kesim hattının yakınında kılcal çatlaklar görünüyorsa: geç kalınmış olabilir.

Erken giriş (soft-cut) makineleri, betona erken basılabildiği için pencereyi öne çeker ve özellikle sıcak havalarda riski azaltır.

Kesim derinliği

Kontrol derzi, betonun zayıf bir hat oluşturması için yeterli derinlikte kesilmelidir. Konvansiyonel kesimde genel uygulama, döşeme kalınlığının yaklaşık dörtte biri ile üçte biri arasıdır. Çok sığ kesilen derz, çatlağın derzden kaçmasına yol açabilir.

Geç kalınırsa ne olur?

Geç kesilen derzlerin tipik sonucu, panellerin ortasından veya derze paralel uzanan rastgele çatlaklardır. Bazen çatlak, kesilen derzin birkaç santimetre yanından onu takip eder. Bu durumda:

• Derz görevini yapmaz; hareket çatlaktan çıkar.
• Çatlak kenarları forklift trafiğinde kırılmaya başlar.
• Kesilmiş derz boşuna dolgu ister, çatlak ayrıca onarım ister.

Geç kesilmiş derz ve çatlak nasıl onarılır?

Çatlak hareket etmiyorsa genellikle çatlak tamiri yöntemleriyle kapatılır. Hareketli çatlaklar ise testereyle düzgün bir kanal haline getirilip derz gibi doldurulur; yani çatlak derze dönüştürülür. Çatlak kenarları kırılmışsa önce epoksi harçla kenar yeniden oluşturulur. Ayrıntılı yöntemler için derz ve dilatasyon bakımı sayfamıza bakabilirsiniz.

Döküm gününde kontrol listesi

1. Derz planı ve kesim sırası dökümden önce ekiple paylaşıldı mı?
2. Kesim makinesi ve yedek bıçak sahada mı?
3. Hava tahmini kontrol edildi mi; sıcak havada ek ekip planlandı mı?
4. Deneme kesimini kim, ne zaman yapacak?
5. Kür, kesimle birlikte nasıl korunacak?

Derz kesimini dökümün bir parçası olarak planlamak, saha betonunda kontrolsüz çatlağı önlemenin en etkili ve en ucuz yoludur.

Derz kesimi ve kür birlikte nasıl yürütülür?

Kür kimyasalı perdahtan hemen sonra uygulanır; derz kesimi ise birkaç saat sonra gelir. Kesim sırasında kullanılan su ve oluşan çamur, kür filminin bir kısmını alabilir. Bu yüzden kesimden sonra derz çevresi temizlenmeli ve gerekirse kür kimyasalı tekrar uygulanmalıdır. Nemli örtüyle kür yapılıyorsa, örtü kesim hattı boyunca açılıp kesimden hemen sonra yeniden kapatılır.

Sık sorulan sorular

Derz kesimi ertesi gün yapılabilir mi?

Bazı serin hava koşullarında mümkün olsa da genel olarak riskli bir yaklaşımdır. Kesim ekibi döküm gününde sahada olmalı, zaman deneme kesimiyle belirlenmelidir.

Kesilen derz hemen doldurulmalı mı?

Hayır. Derz dolgusu, betonun büzülmesinin büyük kısmı tamamlandıktan sonra uygulanır. Bu sürede derzin içine kum ve toz dolmaması için koruma bandı kullanılabilir.